1042

نگاهی به سیاست خارجی دونالد ترامپ در قبال منطقه غرب آسیا

یک سال قبل

هم رسانی

   نگاهی به سیاست خارجی دونالد ترامپ در قبال منطقه غرب آسیا

پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات 8 نوامبر و سیاست‌های جنجالی او در قبال برخی توافق نامه های اقتصادی که پیش‌تر ایالات‌متحده آمریکا در آن‌ها عضویت داشته است و قانون بحث‌برانگیز منع ورود اتباع 7 کشور مسلمان به خاک آمریکا این روزها در کانون توجه ها قرارگرفته است
بااین‌حال، پرسش در خصوص روند سیاست منطقه‌ای آمریکا در خاورمیانه محل گمانه‌زنی‌های بی‌شمار دیگری بوده است. برای آمریکایی ها عمدتاً حفظ جریان صدور انرژی، تضمین برتری اسرائیل و تضعیف موقعیت جمهوری اسلامی ایران در قبال هم‌پیمانان منطقه ای در دو دهه ی اخیر در اولویت اول سیاست خاورمیانه‌ای واشنگتن قرار داشته است. علی‌رغم حفظ این اصول ثابت به نظر می رسد که رویکردهای ترامپ نسبت به گذشته تفاوت‌هایی را نیز داشته باشد. به‌طور مثال اگرچه پس از سال 2006، حقوق بشر و ادعای فشار بر روی رژیم‌های اقتدارگرای عرب منطقه موردتوجه سیاست خارجی اعلانی و نه اعمالی واشنگتن در سطح منطقه قرار داشته است، اما به نظر می‌رسد که بعد دموکراسی و اصلاحات در این زمینه از این بعد در ابعاد اعلانی دولت دونالد ترامپ نیز کم‌رنگ‌تر از گذشته مطرح خواهد شد.
سیاست خارجی ترامپ که فاقد هرگونه چشم‌اندازی درزمینه حقوق بشر است می‌تواند تا همچون زلزله‌ای عظیم منطقه پرآشوب خاورمیانه را تکان دهد؛ آن‌هم منطقه‌ای که خود به‌واسطه درگیری گروه‌ها و دولت‌های مختلف با یکدیگر از هر سو محاصره‌شده است. باید پذیرفت که علی‌رغم تمامی گمانه‌زنی‌ها در خصوص سیاست‌های به نسبت کم‌تر مداخله گرایانه و بیشتر اقتصادی ترامپ در قبال متحدان منطقه‌ای این کشور که این روزها با نگرانی این دولت‌ها مواجه شده است، بدون شک عربستان سعودی و ماجراجویی‌های تهاجمی این کشور، توافق هسته ای ایران، روند به‌اصطلاح سازش اعراب با اسرائیل و بحران سوریه مهم‌ترین آزمون پیش روی دولت ترامپ خواهد بود.
در خصوص سوریه روی کار آمدن ترامپ احتمال همکاری‌های گسترده‌تر میان آمریکا و روسیه را به طرز قابل‌توجهی افزایش داده و شواهد موجود گویای آن است که وی ممکن است هماهنگی‌هایی را با دولت بشار اسد در سوریه نیز انجام دهد. ظاهراً ترامپ بر این باور است که مقابله با دشمن مشترکی به نام گروه تروریستی داعش بسیار مهم‌تر از ارزش‌های مشترک است. حدوداً هشت سال پیش، باراک اوباما در سخنرانی در جمع مسلمانان قاهره از آغازی نوین برای جهان اسلام خبر داد. اوباما طی این سخنرانی خود حدود ۶ بار موضوع دموکراسی را مطرح کرد و به‌طور مکرر به موضوع حقوق بشر اشاراتی داشت. اما ترامپ در سخنرانی‌های خود درزمینه اصول سیاست خارجی به‌ندرت به موضوعاتی همچون دموکراسی و حقوق بشر اشاره می‌کند و در عوض بیشتر به موضوعاتی همچون مسائل دیپلماتیک، موضوعات اقتصادی و مبارزه با گروه تروریستی داعش پرداخته است. «مصطفی العانی»، مدیر بخش امنیتی و دفاعی مرکز پژوهش‌های خلیج‌فارس در ژنو درباره رویکرد ترامپ درزمینه سیاست خارجی معتقد است که در اولویت‌های اصلی ترامپ درزمینه سیاست خارجی و موضوع حقوق بشر جایی نخواهد داشت. روشن است که برخی از متحدین دیرینه آمریکا در خاورمیانه از پایان یافتن شعارهای اخلاقی، سیگنال‌های ضدونقیض و خطوط قرمز اجرانشده لذت می‌برند و طرفدار سیاست‌های ترامپ در موضوعاتی چون امنیت و مبارزه با تروریسم هستند.
عربستان سعودی که در طول دوران ریاست جمهوری اوباما همواره شاهد موضع‌گیری‌های وی در قبال ایران بود، امیدوار است که دولت جدید آمریکا به رهبری ترامپ فشارهای بیشتری را بر ایران وارد آورد. در خصوص روند صلح اعراب با اسرائیل نیز باید گفت که سیاست به‌شدت حمایت گرایانه ی واشنگتن از تلاویو از سال 1978 و قرارداد کمپ دیوید به این‌طرف یکی از علل همیشه ناکامی مذاکرات سازش بوده است. در این مهروموم‌ها مسئله ی پایتختی بیت‌المقدس، مسئله آوارگان و تعیین خطوط مرزی بین اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها و سیاست شهرک‌سازی‌های اسرائیل عوامل اصلی شکست روند سازش بوده است. لذا به نظر می‌رسد که سیاست‌های به‌شدت دست راستی ترامپ و نزدیکی او با لابی‌های یهودیان و سیاست او در مورد انتقال سفارت واشنگتن به بیت‌المقدس که به‌نوعی به رسمیت شناختن این شهر به‌عنوان پایتخت رژیم جعلی اسرائیل محسوب می گردد، نشانه‌های خوبی را از موفقیت سیاست منطقه‌ای واشنگتن در غرب آسیا در آینده از خود نشان نمی‌دهد.
در ایران و اروپا نیز بسیاری نگران توافق موسوم به برجام هستند. توافقی که باهدف محدود کردن فعالیت‌های هسته‌ای ایران و کاهش تحریم‌ها موردتوافق قرار گرفت، اما در عمل نشان داد که تنها در قسمت اول آن موفق بوده است. در خصوص برجام بسیاری از گمانه‌زنی‌ها حاکی از افزایش فشارها بر تهران به‌منظور آغاز مجدد مذاکرات با آمریکا و گرفتن همان معدود امتیازهای برجام دارد. در مورد این مسئله نیز به‌احتمال‌زیاد رئیس‌جمهور ایالات‌متحده آمریکا توافق هسته‌ای را لغو نخواهد کرد، اما ما شاهد افزایش فشارها بر تهران خواهیم بود.

مشاهده نظرات

هم رسانی

چگونه می‌توانید این مطلب را به دیگران برسانید؟

بالا

مهمترین خبرها

برگزاری یک کنفرانس با نام و موضوع ایران در آمریکا موضوع اصلی چشم‌انداز بامدادی بی‌بی‌سی را به خود اختصاص داد.

2 روز قبل