273

اسلام میانه روی مدنظر بی بی سی فارسی چه مشخصاتی دارد؟

یک سال قبل

هم رسانی

حمایت و شبکه سازی جریان های غرب گرا و لیبرال در قالب اسلام میانه رو در برابر جریان های ضدآمریکایی و انقلابی در سه سطح تقویت شبکه های موجود، شناسایی شبکه های بالقوه و فراهم کردن زمینه های رشد آنها و و پرورش شرایط و فضای تساهل که برای رشد چنین شبکه هایی لازم است همواره به عنوان راهکاری مقابله ای با جمهوری اسلامی و نگاه های ضدهژمون گرایانه ی گفتمان لیبرال دموکراسی بارها مورد حمایت آمریکا و رسانه های وابسته به آن قرار داشته است.

حمایت و شبکه سازی جریان های غرب گرا و لیبرال در قالب اسلام میانه رو در برابر جریان های ضدآمریکایی و انقلابی در سه سطح تقویت شبکه های موجود، شناسایی شبکه های بالقوه و فراهم کردن زمینه های رشد آنها و و پرورش شرایط و فضای تساهل که برای رشد چنین شبکه هایی لازم است همواره به عنوان راهکاری مقابله ای با جمهوری اسلامی و نگاه های ضدهژمون گرایانه ی گفتمان لیبرال دموکراسی بارها مورد حمایت آمریکا و رسانه های وابسته به آن قرار داشته است. این مجموعه ها به این نتیجه رسیده اند که باید ضمن ایجاد دو قطبی به تقویت و شبکه سازی نوع خاصی از اسلام گرایی بی خطر بزنند چرا که در فضایی جزیره ای و غیرشبکه مند، اسلام لیبرال و یا میانه رو قادر به موفقیت نیست. در این خصوص پنج گروه از مسلمانان روشنفکر و دانشگاهی سکولار و لیبرال، محققان مذهبی جوان و میانه رو، فعالان اجتماعی، گروه های زنان و نویسندگان و روزنامه نگاران میانه رو (غرب گرا) مدنظر هستند.

به طور مشخص واژه اسلام میانه رو یا رحمانی و یا واژگانی مشابه حداقل از دوران اصلاحات در حال تبلیغ در سطح رسانه ای جمهوری اسلامی است و برخی جریان های تکنوکرات (فن سالار) و مدعی اصلاح طلبی خود را در برابر دِگر انقلابی، میانه رو می خوانند. در سطحی گفتمانی جریان اسلام میانه رو به دنبال ترسیم نظم هژمونیک گفتمان خود در برابر گفتمان رقیب اسلام انقلابی با توسل به برچسب زنی و بازی های واژگانی است. این واژه امروز در نگاه رسانه هایی چون بی بی سی فارسی به عنوان رسانه ی نزدیک به این جریان در حال تکرار است. اتاق فکر بی بی سی فارسی حداقل در دو سال اخیر به شدت بر دوقطبی میانه رو و تندرو اصرار دارند و به دنبال حاکمیت کامل این دوگانه در فضای رسانه ای جمهوری اسلامی ایران هستند.

در سطح افکار عمومی نیز توده ها با هر طرز تفکری به علت داشتن پیش ذهنیت های مذهبی ریشه دار، بدون واکاوی این مفهوم و مشخصات آن گمان می کنند که معنای اسلام میانه رو همان برداشت اعتدال گرایانه ظاهری مدنظر رسول اکرم و ائمه است. اما به راستی معنا و مفهوم واقعی اصطلاح اسلام و مسلمانان میانه رو چیست؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت که واکاوی این مفهوم چندان پیچیده نیست. شاید فراگیرترین تعریف همراه با مشخص کردن دامنه ی این واژه را .برای اولین بار مرکز سیاست عمومی خاورمیانه مؤسسه رند در سال 2010 انجام داده است. این مرکز، بر این باور است که: این عده از مسلمانان از دموکراسی و حقوق بشر مورد قبول نهادهای بین المللی (شامل برابری جنسی و آزادی عبادت)، احترام به تنوع، پذیرش قوانین غیرفرقه ای، مخالفت با تروریسم و دیگر اشکال خشونت غیرمشروع حمایت می کنند. همچنین تعهد به دموکراسی، همان طور که در سنت غربی لیبرال وجود دارد و موافقت با اینکه مشروعیت سیاسی از خواست مردم و از طریق انتخابات آزاد وجود دارد ناشی می شود، مهم ترین ویژگی مسلمانان میانه رو است. حتی برخی از مسلمانان معتقدند که ارزش های دموکراتیک جهانی است و مختص فرهنگ یا چهارچوب مذهبی خاصی نمی شود. بر این اساس آنها استدلال می-کنند که دموکراسی باید اساس قوانین و سنت های اسلامی باشد.

آنها در این خصوص تلاش می کنند که در قوانین قرآنی برخی مبانی دموکراسی را بیابند. مسلمانان میانه رو معتقدند که هیچ کس نمی تواند به جای خدا صحبت کند. از طرف دیگر مسلمانان میانه رو بر منابع قانونی غیرفرقه ای و غیرمذهبی در سیستم های غربی مورد توجه است، تدکید دارند. این عده بر این باورند که برخی نمونه های تبعیض آمیز در قرآن و سنت نسبت به موقعیت زن در جامعه و خانواده باید باز تعریف شود؛ زیرا شرایط فعلی جامعه با زمان حضرت محمد (ص) تفاوت دارد. شاید بتوان این جریان لیبرال و سکولار را به نگاه امام خمینی در خصوص آنچه که ایشان «اسلام آمریکایی» می خواندند بتوان ارتباط داد. در نگاه امام خمینی از اسلام وهابی و اسلام لیبرال یا میانه روی مطلوب غرب به عنوان دو شاخه ی اسلام آمریکایی یاد می شود.

به واقع باید اذعان داشت که در نگاه غرب، مسلمانان میانه رو، مسلمانانی سکولار هستند، این دسته از مسلمانان لیبرال دموکراسی را به عنوان واقعیتی خدشه ناپذیر و جهان شمول پذیرفته اند و در قانون گذاری ملاک های لیبرالیستی و غربی را بر ملاک های اسلامی برتری می دهند. این دسته از مسلمانان نگاه انقلابی ندارند و به دنبال سازش با نظام سلطه هستند. این برداشت انحرافی از اسلام، سبک زندگی آمریکایی و جهانی سازی و آمریکایی شدن جهان را می-پذرد و در نهایت در آن حل می شود. حالا شاید به درستی اصرار اتاق فکر بی بی سی فارسی برای به کاربردن دو قطبی میانه رو و افراطی در میان مسلمانان و دادن بار ارزشی مثبت به اسلام میانه رو یا لیبرال بهتر درک خواهد شد.

مشاهده نظرات

هم رسانی

چگونه می‌توانید این مطلب را به دیگران برسانید؟

بالا

مهمترین خبرها

شبکه فارسی زبان بی‌بی‌سی در شرایطی از یک رستوران ایرانی در هند گزارشی مفصل منتشر کرده که سال‌هاست هیچ اشاره‌ای به اثرگذاری ایرانیان در نقاط مختلف دنیا نداشته و ندارد.

دیروز