309

اسلام‌هراسی در مطبوعات بریتانیا؛ مطالعه موردی: رسانه‌های چاپی

2 سال قبل

هم رسانی

   اسلام هراسی در غرب

وسایل ارتباط‌جمعی در انگلیس، به‌ویژه خدمات مربوط به ماهواره و تلویزیون‌های دیجیتالی، رادیوهای دیجیتالی بازرگانی و کابلی از 1998م. مرتباً درحال توسعه بوده‌اند.

به گزارش بی بی سی پرشین،اگرچه تعداد شمارگان برخی از روزنامه‌ها در این کشور کاهش‌یافته و شبکه ارتباطی، سرگرمی و اطلاع‌رسانی اینترنت متقابلاً گسترش‌یافته، روزنامه‌ها در این کشور همچنان مهم‌ترین نقش اطلاع‌رسانی را به‌ویژه برای افراد تحصیل‌کرده بر عهده‌دارند. در این قسمت تمرکز بحث بر رسانه‌های چاپی (مطبوعات) است؛ زیرا بررسی نقش همه ابعاد رسانه‌ای در اسلام هراسی در این مجال نمی‌گنجد. در بررسی که توسط دانشگاه کاردیف (Cardiff) درباره بازنمایی تصویر مسلمانان بریتانیا در رسانه‌های چاپی بریتانیا (2000 تا 2008) انجام‌شده است، نتایج قابل‌توجهی به‌دست‌آمده است که می‌تواند تصویری کلی از وضعیت مسلمانان در رسانه‌های بریتانیا و گسترش روزافزون اسلام هراسی ارائه دهد.

بر اساس شواهدِ این تحقیق، پوشش اخبار مربوط به مسلمانان در این سال‌ها به میزان قابل‌توجهی افزایش‌یافته است. روندِ افزایشی از سال 2000م. به بعد آغاز می‌شود و در سال 2006م. به اوج خود می‌رسد و در سال‌های 2007 و 2008م. در همین حد اوج باقی می‌ماند. "

جدول 1 میزان پوشش اخبار مسلمانان در رسانه‌های انگلستان پس از یازده سپتامبر

                                                                                                                       میزان پوشش اخبار مسلمانان 

                                                                                                    سال                در رسانه‌های انگلستان

352                  2000

2185                  2001

1673                  2002

1917                2003

2399                2004

3812                2005

4196                2006

3213                2007

3466                2008

 

چند علت اصلی برای افزایش اخبار مربوط به مسلمانان نشان می‌دهد: اول، در این بازه زمانی شاهد روزافزون حوادث تروریستی هستیم که ارتباط افراط‌گرایان مسلمان با این حوادث تروریستی، منجر به افزایش مطالب مرتبط با مسلمان شده است دوم، این اخبار اصالتاً دارای ارزش خبری هستند و به‌طور خواسته یا ناخواسته در مورد مسلمانان صحبت به میان می‌آید. دلیل سوم، به نظر می‌رسد جریان‌هایی به‌صورت هدفمند و از پیش تعیین‌شده با پشتوانه ایدئولوژیک برخورد تمدن‌های هانتینگتون، تلاش برای گسترش اسلام هراسی به‌صورت سازمان‌یافته دارند.
عموم مقالات و مطالبی که در نشریات بریتانیایی، راجع به مسلمانان است حول محور دو موضوع ذیل تمرکزیافته‌اند:
1. تروریسم و جنگ علیه تروریسم؛

2. تفاوت‌های فرهنگی و مذهبی با جامعه بریتانیا و سایر ادیان. 

نکته قابل‌ذکر در اینجا، این است که باگذشت زمان، شاهد تغییر لحنِ آشکار و هوشمندانه‌ای در رسانه‌ها هستیم؛ بدین‌صورت که در ظرف زمانی 2001 تا 2005م. که در آن حملات تروریستی و پس‌ازآن شروع جنگ در عراق و افغانستان (به بهانه مبارزه با تروریسم) رخ می‌دهد، تمرکز رسانه‌ها بر موضوعِ حوادث تروریستی و تروریسم است و حدود 36درصد از مقالات و مطالب مرتبط با دادگاه‌های محاکمه تروریست‌ها و اخبار جنگ یا ترور در عراق‌ـ افغانستان و... است7. اما پس از گذشت چند سال از جنگ افغانستان و عراق و آشکار شدن برخی زوایای پنهانِ این جنگ‌ها، شاهد یک تغییرِ رویه در رسانه‌ها هستیم، موج جدید اسلام هراسی با تمرکز بر تفاوت‌های فرهنگی و مذهبی میان اسلام و جامعه بریتانیا (و به‌طورکلی غرب) شکل می‌گیرد. طرح مباحثی مانند قوانین شریعت، حجاب، نوع لباس و پوشش، حقوق زن، کاریکاتورهای دانمارکی و... ، قبل از سال 2005 م. این موضوع 22درصد از مقالات و موضوعات را در برمی‌گرفت، اما در سال 2008 م. شاهد هستیم که برای اولین بار این بخش با افزایش نسبی به 32درصد می‌رسد و آمار بخش اول با کاهش نسبی، به 27درصد می‌رسد. نکته قابل‌تأمل در این بررسی، کاهش هرسال پوشش اخبار مرتبط با مشکلات مسلمان است. 



جدول 2 موضوعات اسلام هراسی در نشریات انگلستان بین سال‌های 2000 تا 2008 م.

                                                                2000      2002       2004       2006       2008

تروریسم                                                 28          51           34           34            27

موضوعات مذهبی فرهنگی                20           8            12           27            32

افراط گران مسلمان                               3             8            14           11            10

سیاست و مسائل عمومی                    10            8            8             10            8 

مهاجرت و پناهندگی                          0             3            1             1               2

خشونت و حمله ضد مسلمانان         10           5             9             3              1

اسلام هراسی                                     0             1             4             1              1

بی‌ثباتی‌های اجتماعی                      13           6             7             7              2 

سایر                                                    18            10          12            7              16

مجموع                                                 100%     100%      100%      100%       100%

  

هدف رسانه‌ها از مقایسه اسلام با سایر ادیان، پررنگ کردن اختلاف مذهبی میان مسلمانان و مردم بریتانیاست و بیشتر مطالب حاوی نکات منفی و قضاوت‌های غلط درباره اسلام است؛ به‌علاوه، برخلاف ادعای رسانه‌ها مبنی بر بی‌طرفی، رویه‌ای که در مورد مسلمانان به کار گرفته می‌شود درست خلاف رویه‌ای است که رسانه‌ها در مسئله اختلاف با ایرلند شمالی در پیش‌گرفته‌اند. 
به‌طورکلی گفتمان غالب در مورد مسلمانان حول محور پنج موضوع است:

 

1. پیوندهای مسلمانان با تروریسم (الفاظی که برای خطاب قرار دادن مسلمانان به کار می‌رود: تروریست، شبه‌نظامی، بمب‌گذار انتحاری، افراطی رادیکال، بنیادگرا)؛

2. اسلام دینی عقب‌مانده، خطرناک و غیرعقلانی است؛

3. اسلام بخشی از چند فرهنگ است؛ 

4. برخورد و تقابل میان تمدن‌های اسلامی و غربی امری محتمل است؛ 

5. اسلام تهدیدی برای شیوه زندگی بریتانیایی است.

مشاهده نظرات

هم رسانی

چگونه می‌توانید این مطلب را به دیگران برسانید؟

بالا

مهمترین خبرها

شبکه فارسی زبان بی‌بی‌سی در گزارشی به موضوع ممنوعیت ورود برخی اقلام به ایران و واکنش کشورمان به تحریم‌های جدید آمریکا پرداخته است.

20 ساعت قبل