385

بی‌بی‌سی: چرا به مقدسات توهین نکنیم؟

یک سال قبل

هم رسانی

   "ناظران می‌گویند"

اخیراً بی‌بی‌سی فارسی در سایت خود یادداشتی از محمدحسین نیری با عنوان «ممنوعیت توهین به مقدسات: از تصور تا واقعیت» منتشر کرده است.
در این یادداشت آقای نیری می‌کوشد تا با مثال زدن جوامع دینی از این مسئله که چرا همهٔ افراد نمی‌توانند هر نظر مخالفی را بر زبان‌آورند، ابراز نگرانی می‌کند و به این نکته اشاره می‌کند که مثلاً در هر جامعه افرادی می‌توانند حتی به مقدسات اکثریت آن جامعه توهین کنند یا کفر بگویند که شاید به مذاق غالب جامعه خوش نیاید اما این جزء قوانین حقوق بشر و آزادی بیان است و از ویژگی‌های جوامع دموکراتیک است.
مثلاً درجایی نیری می‌نویسد:
"مطابق احکام اسلامی و فقه شیعه، توهین به مقدسات دارای مفهومی وسیع و تفسیر بردار است و نه‌تنها شامل اهانت یا ناسزا گفتن به پیامبر اسلام و ائمه شیعه و حضرت فاطمه و حتی سایر پیامبران الهی می‌شود، بلکه اهانت به هر آن چیزی که از دیدگاه اسلام در شمار مسائل ضروری و قطعی قرار گیرد مانند توهین به قرآن، مسجدالحرام، کعبه و سایر شعایر مذهبی را نیز در برمی‌گیرد. قانون مجازات ایران نیز به‌طور کامل از همین نظر تبعیت کرده است و نه‌تنها توهین به انواع مختلف مقدسات را جرم شناخته بلکه به تبعیت از فقه آن را قابل‌تبدیل به ارتداد دانسته است که مستوجب قتل است. مسئله نگران‌کننده دیگر در این میان این است که نفی و انکار کردن یا نقد کردن و نادیده گرفتن یک باور و یا اشاره و ارجاع غیرمتعارف به آن‌ها به‌سادگی می‌تواند مترادف با توهین محسوب شود. این در حالی است که «توهین» و «اهانت» مفاهیمی نسبی هستند و آنچه به نظر گروهی، برای مثال دین‌باوران افراطی، توهین تلقی می‌شود ممکن است الزاماً در نگاه افراد عادی جامعه و یا دیگر باورمندان به همان دین توهین‌آمیز محسوب نشود."
مشاهده می‌کنید که در متن بالا نویسنده صراحتاً از اینکه چرا در ایران که اغلب مردم مسلمان و شیعه هستند، برخی نمی‌توانند به ائمه علیهم‌السلام و یا قرآن کریم توهین کنند و ناسزا بگویند، ابراز نگرانی می‌کند.
در ادامهٔ این یادداشت نویسنده با استناد به یکی از مواد قوانین حقوق بشر، تبلیغات هر عقیده‌ای را در جامعه جزء آزادی بیان می‌شمارد و می‌نویسد:" مطابق این ماده «هرکس حق آزادی عقیده و بیان دارد. این حق دربرگیرنده آزادیِ داشتن عقیده بدون مداخله و آزادی در جست‌وجو، دریافت و انتقال اطلاعات و عقاید از طریق هر نوع رسانه‌ای بدون در نظر گرفتن مرزها می‌شود.»"
مطابق این قانون موردقبول نویسنده که هیچ سنخیتی با احکام شرعی و قوانین جمهوری اسلامی ایران ندارد، باید به همهٔ اقشار جامعه، اعم از افراد سودجو و گمراه میدان داد تا در هر زمان و مکانی و با هر وسیله‌ای و در حضور هر مخاطبی عقاید باطلشان را تبلیغ و گسترش دهند.
آیا با توجه به نکات فوق می‌توان این یادداشت را منطقی و علمی تلقی کرد؟
آیا در هرکجای دنیا و در هر نوع جامعه‌ای اگر این نظریه اجرا شود، آن جامعه می‌تواند به حیات خود ادامه دهد یا دچار نوعی بی‌بندوباری و تلون آزاردهندهٔ فکری و عقیدتی می‌شود؟
منطقی است که اگر تک‌تک افراد جامعه بتوانند مطابق عقاید خود تبلیغات کنند و هر تفکر صحیح یا ناصحیحی را گسترش دهند مردم آن جامعه مردمی بیمار و سرگردان می‌شوند که در طوفان آراء درست و غلط حتی سلامت روانی خود را از دست می‌دهند چه رسد به اینکه مجالی برای تفکر و انتخاب راه درست بیابند. مشاهده نظرات

هم رسانی

چگونه می‌توانید این مطلب را به دیگران برسانید؟

بالا

مهمترین خبرها

شبکه فارسی زبان بی‌بی‌سی در شرایطی از یک رستوران ایرانی در هند گزارشی مفصل منتشر کرده که سال‌هاست هیچ اشاره‌ای به اثرگذاری ایرانیان در نقاط مختلف دنیا نداشته و ندارد.

دیروز