447

شهرزادی که بی‌بی‌سی بازتولید کرد

2 سال قبل

هم رسانی

   تصویری از تلویزیون بی بی سی فارسی

پرگار این هفتهٔ بی‌بی‌سی فارسی با این مقدمه آغاز شد:" بین نقش اجتماعی که اطرافیان می‌خواهند به او تحمیل کنند یعنی مادری و نقش دیگر، یعنی عاشقی، دومی را برمی‌گزیند. انتخابی پرهزینه چراکه می‌تواند به معنای محرومیت از فرزندش باشد. این ازجمله صحنه‌هایی ست که طرفداران سریال شهرزاد دوست دارند."
مهمان‌های برنامه‌یک بازیگر، دو منتقد و یک فمینیست است. اما در مربع مهمانان پرگار چه می‌گذرد؟
سیاست هدایت‌کننده‌ای که در این برنامهٔ فکری_تحلیلی موج می‌زند، چیست؟
پاسخ اینجاست: بی‌بی‌سی قصد دارد سریالی ایرانی را که در میان مخاطبان ایرانی سراسر جهان تا حدودی به شهرت رسیده و دنبال می‌شود را در شرایطی که فصل دوم این سریال قرار است به‌زودی روانهٔ بازار شود؛ بازتولید کند.
اما سؤال اینجاست:
بی‌بی‌سی می‌خواهد این بار مردم ایران شهرزاد را چگونه تماشا کنند؟ طرح‌واره‌ای که بی‌بی‌سی به مخاطبان شهرزاد ارائه می‌دهد چیست؟
در گفتگوی چهارجانبهٔ مهمانانی که چندان هم با نظرات هم موافق نیستند، سؤالات و هدایت‌های مجری بی‌بی‌سی بحث را به‌جایی می‌کشاند که مخاطب سریال ازاین‌پس سریال را از دریچهٔ نگاه بی‌بی‌سی تماشا کند.
برای مثال آقای جاهد یکی از منتقدان فیلم، علاوه بر اینکه از این سریال به خاطر تلفیق ژانرهای گوناگون و داشتن ملودرام قوی تمجید می‌کند تا پایان برنامه چندین بار از نشانه‌های "فیلم فارسی" موجود در سریال صحبت می‌کند و بسیار تأکید می‌کند که این نشانه‌ها در سریال پررنگ است و این صحبت به مخاطب نگرشی متفاوت به سریال می‌دهد، که ازاین‌پس در سریال به دنبال علائم فیلم فارسی بگردد و در ذهن خود تطبیق دهد و گاهی از بحث اصلی سریال و هدفش منحرف شود.
درجایی دیگر فمینیست جوان برنامه در مورد صدای برجستهٔ مردها صحبت می‌کند که در سریال حاکم است و به‌شدت از اینکه هنوز شهرزاد نتوانسته یک فمینیست و مبارز باشد انتقاد می‌کند. هم‌چنین از اینکه چرا زن در این سریال در خدمت کانون خانواده است و شخصیتی صبور دارد، انتقاد می‌کند و تأکید می‌کند که چرا برای مخاطبان سال 95 که دغدغه‌هایی مانند "ازدواج سفید" دارند؛ باید شخصیتی بازگو شود و سریالی ساخته شود که زن محدود به خانواده می‌شود و تشکیل خانواده و آموزه‌های سنتی ارزش تلقی می‌شود.
البته این امر برای مخاطبان فرهیخته مشخص است که استفاده از عبارت "آموزه‌های سنتی" در ادبیات بی‌بی‌سی معمولاً برای وهن آموزه‌های دینی و سخیف و دست چندم جلوه دادن اعتقادات اسلامی است.
در پایان برنامه نیز مجری بحث را با یکی از منتقدان به صداوسیما و حاکمیت ایران می‌کشاند و سوا لاتی در این زمینه مطرح می‌کند که پاسخ منتقد به این سؤالات چیزی را جز شکاف میان حاکمیت و مردم ایران القا نمی‌کند.
همان شخصی که تأکید بسیاری روی فیلم فارسی و رنگ و بوی آن در سریال شهرزاد داشت، حال این‌گونه به مخاطب القا می‌کند که چون در صداوسیمای ایران برخی چیزها قابل پخش نیست، مردم به سینمای خانگی روی آورده‌اند. برای مثال در صداوسیمای ایران صدای زن پخش نمی‌شود.
آیا تمام دغدغهٔ مردم ایران از دنبال کردن سریال شهرزاد پر کردن یک خلأ فرهنگی و اجتماعی است؟ آیا به‌راستی چهره‌ای که بی‌بی‌سی از سریال شهرزاد ارائه می‌دهد با واقعیت این سریال و نگاه و سلیقهٔ مردم ایران هم‌خوانی دارد؟
آیا مخاطبان ایرانی باید ازاین‌پس با طرح‌واره‌ای که بی‌بی‌سی فارسی ارائه می‌کند به تماشای این سریال بنشینند؟
آیا زن ایرانی با دیدن یک سریال قرار است نقشی را که در خانواده به‌عنوان "مادر" ایفا می‌کند، را به هر قیمتی بفروشد و تبدیل به یک فمینیست شود؟
پاسخ اینجاست:
شهرزاد قصه گوی این روزهای ایران را فمینیست و خانواده گریز بدانیم یا ندانیم؛ زن و مادر ایرانی، گذشته از دین و مذهبش در سراسر دنیا به خانواده‌دوستی، همسر دوستی و وفاداری شهرت دارد و عنصری که در وجود او موج می‌زند، "عاطفه" است، یعنی همان عنصری که هرگز اجازه نمی‌دهد که از مفاهیم ارزشمندی چون فرزند پروری و حفظ خانواده و صبوری و متانت فاصله بگیرد. مشاهده نظرات

هم رسانی

چگونه می‌توانید این مطلب را به دیگران برسانید؟

بالا

مهمترین خبرها

برنامه دیدبان بی‌بی‌سی فارسی در این هفته در کنار تداوم سیاه‌نمایی علیه وضعیت ایران، با اعترافی جالب در خصوص وضعیت زنان در جامعه صهیونیستی همراه بود.

3 روز قبل